Vellekoop tekeningen

De Vellekoop-tekeningen zijn binnen de Nederlandse modelspoorwereld een begrip. Ze zijn gemaakt door J.J.B. (Jan) Vellekoop, die gedurende tientallen jaren een zeer omvangrijke collectie modelbouwtekeningen van Nederlands spoorwegmaterieel vervaardigde. Zijn werk wordt nog altijd beschouwd als een van de meest complete verzamelingen tekeningen van Nederlands rollend materieel.

Kenmerken van de Vellekoop-tekeningen

• Vrijwel alle tekeningen zijn gemaakt voor Spoor 0.
• Vellekoop gebruikte een eigen schaal van 1:40 in plaats van de gebruikelijke 1:45.
• De tekeningen zijn volledig voorzien van modelmaten, doorsneden, aanzichten en constructiedetails.
• Lange rijtuigen werden soms ingekort, zodat modellen ook op kleinere boogstralen konden rijden. Op de tekeningen is aangegeven waar deze inkortingen zijn toegepast.

Onderwerpen

De collectie omvat honderden tekeningen van onder meer:

• stoomlocomotieven;
• elektrische treinstellen (Mat '24, Mat '46, Hondekop e.d.);
• dieselmaterieel;
• personenrijtuigen;
• goederenwagens;
• bagage- en postrijtuigen;
• lokaalspoor- en historisch materieel.

Van privécollectie naar tekeningenarchief

Na het overlijden van de heer Vellekoop bleef zijn omvangrijke collectie bewaard. De tekeningen zijn vervolgens opgenomen in het NVM Tekeningenarchief (Nederlandse Vereniging van Modelbouwers).

Sinds 2018 worden de originele Vellekoop-tekeningen stapsgewijs:

• gecontroleerd;
• opnieuw gecatalogiseerd;
• gedigitaliseerd;
• opnieuw uitgegeven via het NVM-tekeningenarchief.

In de NVM-nieuwsbrieven verschijnt regelmatig een nieuwe serie uit de Vellekoop-collectie.

Historische betekenis

De waarde van de Vellekoop-tekeningen is groot omdat:

• veel origineel spoorwegmaterieel inmiddels verdwenen is;
• Vellekoop vaak zelf maten opnam aan bestaande voertuigen;
• de tekeningen zijn gebaseerd op originele NS-, HSM- en SS-documentatie;
• ze nog steeds worden gebruikt voor museumrestauraties en modelbouw op hoog niveau.

Nog steeds verkrijgbaar

Een groot deel van de collectie is tegenwoordig nog leverbaar via Modelbouwtekeningen.nl, waar de tekeningen door de NVM opnieuw worden uitgegeven. Inmiddels zijn tientallen Vellekoop-tekeningen opnieuw gepubliceerd en er verschijnen nog steeds nieuwe uitgaven uit de oorspronkelijke collectie.